Herdenking Operation Cannonshot in Wilp: bruggen tussen toen en nu

De stilte viel nog voordat de eerste noot klonk.
Rond de kerk in Wilp verzamelden zich honderden mensen, waaronder veteranen en leden van het Comité Veteranen Apeldoorn – Epe – Voorst. Schouder aan schouder, maar ieder in gedachten even alleen. Op deze plek, waar 81 jaar geleden de vrijheid terugkeerde na de oversteek van de IJssel tijdens Operatie Cannonshot, werd opnieuw stilgestaan bij wat er op 12 april 1945 op het spel stond.

De herdenking trok ook dit jaar een grote en diverse groep aanwezigen. De Canadese ambassadeur moest wegens ziekte verstek laten gaan, maar werd vertegenwoordigd door waarnemend militair attaché Felicia Ogunniya. Verder waren onder meer gedeputeerde Harold Zoet (provincie Gelderland), burgemeester Frans Backhuijs (Lochem), burgemeester Paula Jorritsma-Verkade (Voorst), brigadegeneraal Nicole de Wolf van het Operationeel Ondersteunings Commando Land, het veteranencomité, de belangenvereniging Wilp, re-enactors en talrijke inwoners en belangstellenden aanwezig. Hun aanwezigheid benadrukte de blijvende betekenis van deze historische plek.
De ceremonie verliep ingetogen en was zorgvuldig opgebouwd. Muziek gaf de herdenking extra lading. Met The Last Post en twee minuten stilte werd het collectieve geheugen voelbaar stilgezet. De klanken van onder meer Highland Cathedral raakten zichtbaar een snaar bij het publiek. Tijdens het leggen van de kransen zorgde muziekvereniging Crescendo voor passende begeleiding. Zo raakten verleden en heden elkaar in klank en gevoel.
Na het leggen van de kransen volgden toespraken en een gedicht. In vrijwel alle bijdragen stond één thema centraal: bruggen bouwen.

Ronald Moerman, voorzitter van de herdenkingsorganisatie Operation Cannonshot, sprak over een kantelpunt. Met het oog op het jubileumjaar 2030 en het afnemend aantal ooggetuigen, verschuift de herdenking volgens hem van herinnering naar verantwoordelijkheid.
“Wij willen bruggen bouwen,” stelde hij. “Tussen toen en nu. Tussen herinnering en verantwoordelijkheid. Tussen de vrijheid waarvoor gestreden is en de vrijheid die wij moeten bewaken.”
Hij riep defensie, provincie en gemeenten op om samen te werken aan een ambitieus plan: een fysieke brug over de IJssel, als verbinding tussen verleden en heden.

De herdenking werd afgesloten met het leggen van bloemstukken en een krans, waaraan door het Comité Veteranendag Apeldoorn-Epe-Voorst met een delegatie van drie personen werd deelgenomen, en het spelen van het Canadese en Nederlandse volkslied.

De Canadese vertegenwoordiger stond stil bij Operatie Cannonshot als een beslissend moment in de bevrijding van Nederland. Zij schetste de zware omstandigheden van april 1945, met de IJssel als laatste barrière en een bevolking die gebukt ging onder honger en oorlog. De Canadese troepen, gesteund door het Nederlandse verzet, speelden een cruciale rol bij de oversteek en de bevrijding van Wilp en uiteindelijk het westen van Nederland. Vrijheid, zo benadrukte zij, was het resultaat van gezamenlijke inzet en internationale samenwerking. Dit is een boodschap die ook vandaag onverminderd actueel is.
Brigadegeneraal Nicole de Wolf sloot daarbij aan en benadrukte dat herdenken niet alleen terugkijken is, maar ook vooruitdenken. Vrijheid is niet vanzelfsprekend, stelde zij, in een wereld waarin dreiging en conflicten opnieuw zichtbaar zijn.
“De mannen van Operatie Cannonshot sloegen hier een brug,” zei zij. “Niet alleen over de IJssel, maar ook naar de toekomst. Het is aan ons om die brug te blijven bewandelen en te onderhouden.”
Volgens haar ligt de verantwoordelijkheid nu bij de huidige generaties: om vrijheid, rechtsstaat en menselijke waardigheid actief te beschermen.

Na de toespraken werden de vlaggen gehesen. Tijdens het spelen van de volksliederen van Canada en Nederland werden de vlaggen – die eerst halfstok hingen – door jongeren uit het dorp in top gebracht. Een krachtig moment, dat de overdracht van verantwoordelijkheid symboliseerde: van hen die vochten voor vrijheid naar hen die moeten zorgen dat we in vrijheid kunnen blijven leven.
Ook dit jaar was Wilp daarmee een plek van herinnering, verbondenheid en hoop. De bruggen waarover werd gesproken, zijn niet alleen van staal of hout, maar ook van verhalen, waarden en verantwoordelijkheid.

En zoals de stilte aan het begin alles samenbracht, zo bleef aan het einde één gedachte hangen: dat vrijheid alleen blijft bestaan als elke generatie bereid is de oversteek opnieuw te maken en de bruggen te bouwen die daarvoor nodig zijn.

Foto’s: Ruud van den Akker.

Klik op de foto om de foto te vergroten. Op de grote foto’s kunt u klikken om verder te gaan naar de volgende foto.